tirsdag 31. august 2021

Tolkiens svar på den moderne økologiske krisa er vel...Hobbiton. 

 Dagens refleksjon, eg held fram i same sporet som førre. "Lei milde ljos". Ein salme skriven av JH Newman. Mykje bruka i gravferder. Tolkast rimelegvis om at den døde no talar om korleis han/ho må finne vegen gjennom skodda og heim til Gud. Det var lenge eg ikkje tenkte slik, og eg kunne ikkje nett skjøne kvifor nett denne salmen var så populær i gravferder. Men det er ei bøn om nåde, frå den avdøde, eller for den avdøde, på vegne av dei som fylgjer han/ho til grava. Liksom De profundis, salme 130, den sentrale liturgiske bøna i vestleg gravferdstradisjon. (Arvo Pärt sin versjon er djup). 

Generelt er dette eit tema i katolsk tradisjon, ikkje så mykje i protestantisk tradisjon. Så det er tankevekkande for meg; eit økumenisk steg. Liturgien har også fått inn innleiingsord: "Saman vil vi overgje han/ho i Guds hender". Det var omdiskutert då det vart innført. Seinare i liturgien bed liturgen: "I dine hender overgjev eg mi ånd, du forløyser meg, du trufaste Gud". Gervin skriv elles at bøn for den avdøde ikkje vart avvist av Luther, men heller ikkje oppfordra til. 

Dette er også noko tankevekkande i temaet "leitourgia"; "[folkets] offentlege arbeid". Eg hadde ei gong ei gravferd, då ein pårørande sa: "No er NN død, men det eg ynskjer no, er å gjere det eg kan for han/henne". Ein kan gjere mykje for den avdøde, i tilordning av gravleggjing, sorgarbeid, seremoni o. a. Eitt poeng som har kome opp att i lokale gravferdstradisjonar, er dette å senke kista med tau. Det er ei handgripeleg teneste (av mange andre tenester). Ikkje nett ei sakramental handling, men ei handling med mykje meining og symbolikk i seg. 


mandag 30. august 2021

Eg les Karl Gervins "Har kirken glemt sin hukommelse". Veldig interessant bok om luthersk dialog med breiare økumenisk liturgisk og spirituell tradisjon. Han har veldig mange interessante og viktige refleksjonar om kva særleg gudstenesta treng, av fornying eller "for-elding". Det utfordrande er at ein stadig møter på kva reformatorane tok oppgjer med, og då må ein også spørje kvifor dei gjorde det - og om deira vegval kunne trenge revisjon eller i det minste eit friskt blikk. 

(Vaticanum II tok for øvrig mange steg nærare reformasjonsanliggenda - men endra ikkje grunnteologi, slik dei norske konservative hovdingane korrekt poengterte. Likevel; eit spørsmål eg ofte funderer på, er i kva grad meir uhandgripelege endringar knytt til tolking, forståing, praksis, vektleggjing o. a. ikkje i praksis kan medføre reell teologisk endring, så å seie. Klassisk problemstilling i kyrkjehistoria, generelt sett). 

I nokre tilfelle er kyrkja, som KG poengterer, "meir lutherske enn Luther", til dømes når ein har avskaffa tradisjonar som Luther sjølv kunne stille seg positiv eller nøytral til. (Jfr. til dømes kyrkjekunst, røykjelse, helgentradisjonar, krossmerket o. a.) Andre gonger støyter ein på relle og djupe usemjer om kva gudstenesta eigentleg er, kva vis Gud faktisk møter oss, kva meininga med tradisjon er, korleis vi blir teke imot i nåde o. a. Skjønt - det kan også vere at ein talar forbi kvarandre. Og det er veldig stor skilnad på det å ynskje å finne semje, og å strekke seg - eller det å ikkje ynskje det, og vektleggje det som skiljer. 

Vanskelege problemstillingar, til dels. Så ein får vere raus og romsleg og ta små steg om gongen. Det er mykje som er vanskeleg generelt, og for eigen del må det vere eit generelt mål at gudstenesta byggjer opp, gjev glede og tryggleik og livsmot (skjønt - tradisjonane peikar til tider i andre retningar - slik livet også til gagns kan gjere. Men til sist ender alt godt, får vi tru). 


Det ein likevel ser, er at desse spirituelle og teologiske tinga har å gjere med "the very stuff of life and reality". Altså; dersom kyrkja kuttar ut "det heilage", rituale, englar etc. så sit ein ikkje att med eit sekulært, nøytralt liv. Ein får heller "migrations of the holy", til andre felt av livet og samfunnet. (T. d. politisk religion, eller "religionsgjering" av media, sport, medisin, marknad, sosialetikk etc.) 

torsdag 26. august 2021

Eg tala ein gong med ein polakk. Han sa at han ikkje likte messa. Det var for einsformig, repetitativt etc. Som eg på ein måte godt kan forstå. Dette var også ein diskusjon på reformasjonstida (ein av mange som vi ikkje er ferdige med, verken i kyrkja eller i vesten generelt). Skal presten halde messe dagleg, jamvel dersom han er heilt åleine? Novel. "I withhold my judgment", som det heiter. Og eg tykkjer ei messe bør gjerast festleg, fargerik, kulturbunde, rik på fellesskap etc. (Noko også den katolske kyrkja har betona mykje i etterkrigstida). 

Men det som er sikkert, er at det er mykje kraft i riter og samlingar som "går sin gang", på forutsigbart vis. Meir enn store "happenings" som kjem og går. Faste handlingar skaper tryggleik, gjer at ein kan "sjå inn i framtida", gjer at ein kan byggje opp noko, investere (eigentleg "gje nye klede og ei ny form"), erfare og justere og forbetre. Det er ein nykjel til sunn vekst og utvikling, på ein måte. Samstundes krev det truskap og vilje og disiplin og offer. "Byggje og bu". Men forhåpentlegvis kan ein oppleve at "meir enn du gav, fekk du att", som HM Vesaas seier. 

onsdag 25. august 2021

Min gode far har skrive eit innlegg i VTB, såg eg no. Det er vise ord, som eg også stiller meg bak. 

tirsdag 24. august 2021

Dagens refleksjon.

På den eine sida kan ein analysere. Sjå dei lange historiske linjene. Bruke det ein har av visdom og livsrøynsle. Analysere trendar og teikn i tida, og analysere verdssamfunnet. Eige forståing og innsikt, og ekstrapolere og spekulere. Men - "menneskji spår, men de æ Gud som rår", som ei gamal dame sa til meg ein gong for lenge sidan. Dette var Tolkiens store poeng i LOTR. Å sjå inn i palantiren, er å sjå inn i ein "speculum", i den gamle middelalderske tydinga - å sjå inn i glaskula. Dette er noko å fundere på, kvifor Tolkien reagerte så sterkt på dette. Han hadde levd gjennom to verdskrigar og valdsame brytningar i det indre og ytre liv i Europa. 

Noko av poenget er at ein kan sjå bitar av framtida, men å tolke desse er vanskeleg (d. e. å sjå det store biletet, kva som faktisk vil skje). Og å basere liv og planar på det, er risikabelt; ein kan kome feil ut. Sjølv har eg ofte tenkt at palantiren liknar mistenkeleg på både TV og internett, og eg trur det er rimelege fellestrekk her, som Tolkien også erkjente (jfr. massemedia, propaganda o. a.) Tolkiens poeng er uansett ofte at det gode liv er å vere modig, vere trufast, gjere det gode, ha ein god kurs, stole på at det finst ei hand og ein vilje i det heile. Det er hovudmålet - å finne og fylgje denne grunnkursen. Og her gjev også Tolkien mykje food for thought. 

fredag 20. august 2021

Det er mykje ein kan seie om helse og vanhelse. Sjølv tenker eg stundom på dette at vi til einkvar tid er under påverknad av ei mengd med viljer og vesen, på svært komplekst vis. (For vesen som kan vere med på å skape helse og vanhelse hjå oss er "small, but not stupid" - og kven veit kva mysterium dei uttrykker). Kroppen vår er intelligent (har evne til å skjelne, forstå, handle) og vil vårt beste, og arbeider for ein slags harmoni med desse vesena, som då inkluderer integriteten av oss sjølve. (Dette kunne altså vere éin måte å seie noko på).

Men arbeider vi (som individ eller som gruppe) imot "flowen" og skaper disharmoni (ofte ikkje ein metafor, for dette har med dans og musikk å gjere; "dis-harmos", tyder elles "ute av ledd"), kan framand vilje overmanne oss og slavebinde oss. Løysinga kan vere å lytte til kva viljen seier, eller også til kva ein sjølv seier. Dette kan vere blessing in disguise. Men. Meg/oss; dette er ikkje eit individprosjekt, men også eit kulturprosjekt. (Og ikkje alle kulturar er sunne og helsebringande)

No talar eg med rare ord, og poenget er å gje ein refleksjon om at ein i det heile kan bruke mange ulike innsiktsskapande metaforar og språklege område for å skildre desse temafelta. Det moderne medisinske er eitt, som fungerer på avgrensa (og stundom misvisande) vis. Og i det heile er det naturlegvis veldig mykje å seie om helse, og moderne medisin er berre ein (viktig, men stundom misvisande) del av det.

I det heile kunne ein seie at vegen til god helse ofte kan vere det same som ein veg til andeleg og eksistensiell og kvardagsleg visdom. "Frelse/frihals", "heilag", "heil", "helse". Alle orda er relatert. Men, livet er til sjuande og sist forgjengeleg, "dagane mennesket får, er som gras", og "himlen alene for sorger er kvitt". Også noko med dette - når det fullkomne ikkje er mogleg her i tida, er det også mogleg å leve med det ufullkomne, så å seie. (Spenningsfullt i NT, dette her, men. Andre nyansar i GT). 

torsdag 19. august 2021

Vestlege land med USA i front, ville inn i Afghanistan og fremje sin ideologi, basert på moderne demokrati, marknad, vestleggjering, fridom - ved bruk av militær makt. Men deira eige land, basert på desse ideane, går sjølv i oppløysing på mange nivå (framfor alt USA). I tillegg forstod få i vesten dei djupe afghanske kulturelle røtene; få var interessert i å bli kjent med dei, færre ville verdsetje dei. Dette er altså eit paradoks, og ein tankekross. 

tirsdag 17. august 2021

J. Pageau si leseliste for eit ortodoks, mytologisk sinn. Pdes.: Få av oss treng å lese alt dette. Alle bør høyre til i sunn tradisjon og kultur, som "lever saman". Pdes.: Pageau har sitt "moment" no, og er i tida og er hipp. Om eit år eller to, er det noko nytt. Pdas.: Pageau står i evangelikal, katolsk, ortodoks tradisjon. Han peikar inn i sentrale tradisjonar. Litteraturen han peikar på, er "kanon" i vestleg litteratur. (Og minst like viktig som H Blooms gode, men "slanted", vestlege kanon). Sagt annleis: Mykje av lesinga frå denne lista (ikkje alt), vil rimeleg sikkert vere relevant og kanonisk, også om 100 år. 

mandag 16. august 2021

Det er maskinen som er det største "problem" i vår tid (kunne ein seie). "Pro-ballein" - det som er kasta for oss. Maskinen? Konglomeratet av teknologi, økonomi, elektronikk, politikk, marknad, kapitalisme. (Også omtala som ny-liberalisme, med ein fellesterm. Sjølv om komplekset har langt djupare røter i historia). Og "maskin"? Det som set i stand, det som gjev makt, det som fangar oss. Vi styrer og formar maskinen, men i større grad er det maskinen som styrer og formar oss. Ein kan forstå maskinen historisk eller samtidig. Meir aktuelt er kva ein skal gjere i møte med maskinen. Det fyrste steget er nok å erkjenne at ein faktisk har å gjere med eit problem, og å erkjenne kva dette går ut på. Så byrjar den verkelege utfordringa. [Skjønt, dette er ikkje noko alle kan sysle med. Grunnmeininga må vere å høyre til i eit sunt andeleg fellesskap].



 Yes, eg fann ikkje ut korleis eg fekk ordna passord for mobilbrukarar, så då blir det ingen passord inntil vidare. Får sjå further down the road om eg kan ordne det med ei anna løysing. Så inntil får bloggen vere heilt open. God lesing, og lesaren er velkomen til å gje gjennomtenkte og respektfulle og positive kommentarar. 

Ei stor oppgåve for norsk kyrkje og teologi - å finne attende til ei integrering av GTs "jordlege" profil, med NTs meir "himmelske" profil. Båe ting finst båe stader etc. Men GT er markert meir oppteken av klede og kropp og mat og planter og dyr og himmel og jord. NT er i så måte ikkje "foundational", det er heller ein bodskap om noko som bryt inn i ein allereie gjeven kontekst og tradisjon. Og denne konteksten og tradisjonen må også kyrkja halde fram. 

Sjølv tenker eg mykje på korleis sunn og god helse handlar om å vere "bunde til jorda". Grønsaker, kyr som et gras, sol på huden, puste frisk luft fylt av plantestoff, bruke kroppen i kreativ samhandling med skaparverket, dele tid med familie og vener (som også er ein del av naturen). Mange kloster i middelalderen og seinare fekk til ei integrering av desse tinga, så kvifor ikkje kyrkja her i Noreg også? 

søndag 15. august 2021

lørdag 14. august 2021

Ein spennande metafor: Mennesket som ei plante eller eit tre. Masse metaforar i språket spring ut av dette biletet. Ein kan ta metaforen og "spinne vidare" på den. Sjå kva nye innsiktar som oppstår. Eg las P Kingsnorth om dette, på interessant vis. Om eg er ein plante, må eg ha eit næringsrikt jordsmonn. Kva vil det seie, i praksis? Eg må ha tid til å vekse i ro og fred, og tenke stabilitet. Eg vil trivast best i fellesskap med fleire av same art, men også ein variasjon av artar som eg kan samarbeide med. Eg vil skape frukter som kan bli til gagn og glede og næring. Eg vil ta opp plass og spreie meg utover. Og slikt! I alle høve kan ikkje ei plante overleve lenge utan variert næring og utan kontakt med jorda. Å "rivast opp med rot" er i beste fall ei vanskeleg oppleving. Betre er det å "slå djupe røter". 

Eg vil freiste å eksperimentere med å ha passord på bloggen framover. Så blir lesarkrinsen dei som er mest interesserte, og dei som kjenner meg. Passord kan ein få ved å kontakte meg på eitt eller anna vis. 

fredag 13. august 2021

Livet og trua er fullt av spenningar og konfliktar. Kanskje blir det fleire av dei dersom vi ikkje i fellesskap freistar å kome til rette med dei. I alle fall er det ei viktig oppgåve for i det minste nokon - å setje ord på dei. Kanskje ikkje kome med svar, men klargjere, utdjupe, kanskje avspenne. Mykje av livsvisdomen handlar også om å leve med motsetningar, spenningar, paradoks. Det er mange av dei i livet - i alle fall slik det framtrer for oss, i våre scenarier. Vi ser i ein spegel, i ei gåte. På den andre sida er det ikkje naudsynt (eller mogleg) å alltid "behandle" desse spenningane for kvar og ein. Ein kan ta imot nedarva visdom, og lytte til vismenn og viskvinner, og delta i større og sunne fellesskap. 

torsdag 12. august 2021

Fridom vs. å vere bunde. I menneskelivet har vi båe ting. Heilt frie er vi ikkje, og vi blir det aldri heller. Det er ein del av kåra våre som skapningar. Vi er i tid og rom, vi er menneske, vi er forgjengelege, vi formast ugjenkalleleg i kropp og sinn og kultur. Dette er faktisk eit evangelium. Det er godt å høyre til, godt å glede seg over kroppen, godt å arbeide med å utvikle sin eigen kultur og identitet!

Det finst "åtvaringar" her også. Som i Gen 1-11. Adam og Eva, Kain og Abel, Noah og menneskeslekta, Sodoma og Gomorra, Babel. Det finst grenser, det er poenget.  

Det finst også høve for utvikling, endring, opprør, fridom. Adam og Eva får leve vidare, under andre kår. Kain blir far til ei slekt, men lever med domen over seg. Noah og sønene lever vidare etter flommen. Osb. Jødisk tenking og forteljing er i seg sjølv i kontinuerleg og dynamisk utvikling (sjå t. d. arbeida til Michael Fishbane). Det går an å forhandle med Gud, og å kjempe med Gud. Jfr. Moses og Jakob, eller Job. 

Dei rettferdige stigar, å leve "i pakta", dreier seg då om å leve, med fridom og kreativitet og improvisasjon, tråd med Guds bod, Israels "kultur", og naturens rammer. Om eg skulle prøve meg på ei oppsummering. 

Det tankevekkande no, er dette. Ein kan seie: "Dette er greitt for dei som er jødar eller kristne. Eg vil vere sekulær, så eg vil vere fri og gjere som eg sjølv vil". Slik kunne ein seie før, men snart ikkje lenger.

Andre tradisjonar for visdom kan det visseleg finnast (norrønt, buddhistisk osb.) Men Gen 1-11 har rett: Å freiste å kvitte seg med rammene og gjere "det ein sjølv vil" (i praksis som regel det som andre "avgudar" - for å bruke eit jødisk uttrykk - vil, d. e. statsmakt, marknadsmakt, opinion etc.), leier ikkje til nokon god stad. 

tirsdag 10. august 2021

 I dag funderer eg ein del på klimarapporten og reaksjonane på den. I 40 år, meir eller mindre, har det vore tale om å ta grep for å hindre klimakrise. Likevel har konsum og utslepp og artsøydeleggjing og naturøydeleggjing auka år for år. Eit paradoks, med andre ord. Eit anna paradoks: Politikarar seier pdes. at vi må gjere noko, vi må ta grep. CO2-lagring, elbilar og anna. Pdas. er det få reelle endringar som verkeleg monnar. 

Kvifor er det slik? Ein kan gje mange ulike slags svar. Men, vår situasjon er til sjuande og sist eksistensiell og spirituell. Den handlar om kva som er det gode og sanne og sunne og vise og rette liv, som menneske. NRK inviterer politikarar og professorar for å diskutere temaet. Dei skulle også ha invitert historikarar, teologar, filosofar, forfattarar. Men det ville også krevje at desse stod i seriøse tradisjonar. Men det er rett; Bibelens mytologiske og filosofiske og teologiske språk og forteljingar o. a. byrjar med eitt å bli svært aktuelle att, på ein lang rekke område. 



mandag 9. august 2021

 Saruman - Searu mann - den tekniske mannen. Han synest å vere vis, og synest å ha vise og godarta planar som vil gagne alle. Han er ein trollmann. Alle blir overtydd av han; han har språket i si makt. Dei einaste som kan stå imot hans overtaling og vilje, er moglegvis Gandalf, Galadriel og Elrond. Saruman er ein meister på teknikk og byggjing og industri og planleggjing. Saruman brukar stål og hjul og eld og stein og sprengstoff. Han vil ha makt. Omkostningane er m. a. å desimere naturleg og unyttig og ineffektivt liv - og å viske ut kulturar. Sarumann har sett inn i palantiren, glaskula, og "spekulert". Han har vorte overtydd om at Saurons makt er for stor og uunngåeleg. Lojalitet og handlingsstrategi må endrast. Lengselen etter ringen har fått vekse fram.

---

Slik skriv Tolkien om Saruman. Problemstillingane som ligg til grunn, er på same tid antikke og moderne. Det er mykje som skjer i verda i dag, og ein kan undrast på kva som er "sideshow", og kvar "things are really at". Men Tolkien kjem stadig til kjernen i problemstillingane, mykje pga. historisk djubde. Han har elles ein slags teori om mot, og om kva som er "rett handlemåte", i motsetning til det som skjer med Saruman, Denethor, Boromir og dei andre som slår inn på "a crooked path". Det er interessante ting å fundere på. For øvrig skriv Tolkien også på bakgrunn av fyrste og andre verdskrig, med opprusting, militarisering, kolonialisering, industrialisering. 

---

Igjen - eit spørsmål om berekraftige og sunne vegar vidare, også mtp. bruk av skaparverket. Sånn apropos IPCC sin klimarapport også. Det Tolkien kan minne oss om, er at desse spørsmåla er knytt til kultur, spiritualitet, identitet, eksistens, teologi, filosofi. Vi er alle ein del av det, også eg som sit her ved ein pc og køyrer dieselbil og et grønsaker importert frå Sør-Amerika. Eg anbefaler pavens klimaensyklika, David Fleming, Brad Gregory for ein intellektuell analyse. Men her er det veldig mange ubesvarte spørsmål. Tolkien ville kanskje åtvara mot å sjå for mykje inn i palantiren. 

Flott med gode kommentarar. Men, dei må også vere handterlege. Så frå no av gjeld: 1 kommentar per pers per døgn.

lørdag 7. august 2021

Refleksjonar om kyrkje og politikk

Kvart parti har gode saker, gode siktemål etc. Kvart parti har sine blindsoner, sine problematiske politiske standpunkt. Kvart parti er kontinuerleg i utvikling. Kvart parti ivaretek sider av det totale samfunnet, ivaretek "sider av livet", sider ved røyndomen. For øvrig kan ein tenke seg styreformer utan politiske parti - slik det var før 1884. Norsk demokrati fungerer kun ved eit samarbeid mellom partia. 

Kyrkja er partipolitisk uavhengig, og kan ha likt og ulikt å seie om kvart einskild parti. Men det meste av politikken, dvs. "det politiske i politikken", kan ikkje kyrkja uttale seg noko om. I kyrkja kan ein høyre til, og stemme mange ulike parti. Partipolitikk høyrer såleis sjeldan heime på preikestolen, der er det Jesu og Bibelen og Tradisjonens og Kyrkjas politikk som gjeld. 

Skjønt, det finst politiske retningar og standpunkt som kan vere problematiske og spenningsfulle å slutte seg til, frå kyrkjeleg ståstad. (Mellomkrigstidas Tyskland er ein svært tankevekkande case in point). Og visse politiske retningar ligg nærare kristen og naturrettsleg tradisjon enn andre. Difor blir det kontinuerleg spenningar mellom kyrkje og politikk - og spenningar innad i kyrkja om kva kyrkja bør stå for og ikkje, i møte med politikken. 

Kyrkja kan bli for tilbaketrekt og unnfallande. Ho kan også bli for ivrig etter å uttale seg om ting ho ikkje har kompetanse på, eller grunnlag for å seie noko om. Skjønt - det at ein politiker seier: "Her bør kyrkja teie", er ikkje i utgangspunktet noko avgjerande argument for kva kyrkja bør gjere. 


Kyrkja er på mange vis "raud". Kommunismen var sekularisert kyrkjeleg sosialetikk og evangelisk etikk. Dei raude partia i dag er arvtakarar og vidareutviklarar av dette, sjølv om Ap snudde på midten av 1900-talet og ville støtte folkekyrkja. Kyrkja vil kjempe for arbeidarrettar og at ressursar og verdiar skal forvaltast til beste for fellesskapet. 

Kyrkja er også "blå", for kyrkja ivaretek individet, og gjev fridom til å slutte seg til kyrkja eller ikkje. Også innad i kyrkja må det vere eit rom for samvitsfridom og opposisjon. Kyrkja vektlegg også at einskilde skal ha fridom til å utøve sine gudgjevne evner. Og kyrkja er ikkje prinsipielt imot kompetanse og evnebasert hierarki - dette skal dog utøvast som ei nestekjærleg teneste for fellesskapet. 

Kyrkja er naturlegvis også "sentrum", for kyrkja ynskjer å vere brubyggjar (jfr. tittelen pontifex maximus) og å inngå kompromiss, både i økumenet og samfunnet. Dog, kyrkja har sine fundament inn i denne dialogen. Kyrkja set familie og born høgt som eit uttrykk for det menneskelege kall, og er derav også grunnleggjande tradisjonell i spørsmål som har å gjere med dette (sjølv om det finst lokale variasjonar i kyrkja, for å seie det slik).

Kyrkja er også grøn. Kyrkja ser skaparverket som ei gåve som må forvaltast med ærefrykt, ikkje som ein ressurs som står til vår frie disposisjon. Kyrkja ser det (i alle fall ideelt sett) som ein plikt å tenke både på generasjonane som gjekk før oss, og dei som kjem etter. Alle dyr og planter har sin eigenverdi, og teknologi må avgrensast og setjast i kritisk søkjeljos. (Jfr. pavens ensyklika om miljøet). 

Kyrkja er jamvel også populistisk, og det er ikkje teke ut av lufta når visse populistar kan seie at "vi står for kristne verdiar". Å hjelpe menneske i naud er ei kristen dygd. Men patriotisme og fedrelandskjærleik og omsorg for sine eigne, og for kristen kultur og tradisjon, er også det. Det finst også tradisjonar i kyrkja som lett vil finne gjenklang hjå dei som kjenner seg oversett og overkøyrd av sentraliserande og globaliserande økonomiske og politiske krefter. 


Så der har ein det. Kvar får velje etter fornuft og samvit. Politikarane har så, i neste omgang, sine moralske forpliktingar. (I denne posten har eg då for øvrig ikkje sagt noko om det "kritiske potensialet" i møtet mellom kyrkja og samtidige politiske parti. Det blir fort eit vanskeleg tema. I alle høve er det å forvente at lesarar vil ha sine semjer og usemjer med denne posten). 

Og skal ein gå djupare i dette, må ein nok lese BT Oftestad (for det katolske), Oliver O'Donovan (anglikanske), Sergey Bulgakov (ortodokse), Sv Aa Christoffersen (universitetsteologiske), Ivar Asheim (MF-tradisjonen), St Hauerwas (amerikansk frikyrkjeleg). (Som eit representativt utval). Eller offisielle kyrkjelege uttalingar. Viktigare er det vel kvar ein er fysisk, geografisk, sosialt, kyrkjeleg "plassert." Dvs. kva "polis"-ar ein faktisk høyrer til og vert prega av. 

Generelt sett er det viktigast for kyrkja å styre sitt eige hus, å samarbeide positivt med alt godt som skjer uansett kven det er som står for det, og å arbeide for ein sunn og berekraftig kristen kultur. 


onsdag 4. august 2021

"A coherent social order in the future will need a religion; a religion will need a rich cultural inheritance. It will give culture a real job to do, something to participate in, and not simply to be watched: something to give your heart to, to give you the moral strength you need to keep going because there is no big Something in the sky who is going to do it for you."