mandag 14. juni 2021

 Det er forskjell på folkesamlingar. Nokre gonger kjenner folk kvarandre, og talar ope og trygt med kvarandre. Andre gonger er folk berre der, og talar berre med "sine eigne". Under overflaten kan det vere utryggleik og einsemd. Å registrere slik, analysere - og interagere - er spennande. "Kjenne på stemninga", i kropp, sinn, kjensler, tankar, intuisjonar. Dette er eit hovudmål med musikkgruppene eg spelar i - halde høg musikalsk kvalitet, ha vakker og meiningsfull musikk, og framfor alt å skape god stemning. 

lørdag 12. juni 2021

Kultur er, på nokre vis, som ein far - autoritet, tryggleik, visdom, godleik, grensesetjing. Heng nært saman med det guddomelege. (Slik også natur/mor gjer det - "visdom" er også ein feminin kategori). Kva som er "sosialt konstruert", kva som er "naturleg", kva som er "openberra", er ofte vanskeleg å seie. Kategorien i jødisk og kristen tradisjon er ofte primært "visdom" (+ mange andre analogiar, metaforar, bilete for det guddomelege). Blir vi alltid born under den vise far? Ein ung vaksen vil seie "nei", og naturlegvis er dette livets gang. I eit større perspektiv vil farsfigurar alltid trengast, både i biologisk og kulturell forstand. Ingen veks opp til å bli "sjølvstendig, frittståande individ". Ja - mogen, vis, myndig, fri etc. Ein læresvein kan bli som ein meister. Men sjølvstendig og frittståande og uavhengig - nei, berre delvis. D. e. at kulturen som heilskap alltid vil trenge å representere andeleg visdom. 

 

mandag 7. juni 2021

 Eg kunne tenke at...på mange vis er røyndomsforståinga i Harry P, LOTR og Zelda meir sakssvarande enn moderne vestleg vitskap. Det er sett på spissen. I nokre henseende slik, andre slik. Likevel. Verda er full av magi, naturen er full av mystikk. Moderne naturvitskap er framfor alt funksjonalistisk - den gjer mogleg slikt som vestleggjering, industri, transport, elektronikk, energiutvinning. 

"Ei anna verd er mogleg". Men kva verd?

søndag 6. juni 2021

 "Jeg vil leke og danse og synge og smile"

Song vi i går. Ja. Eit seminarprogram kan vere multimodalt, og involvere dei som er til stades, så eit større "vi" blir skapt. Ikkje berre med ord, men med felles deltaking. Nokre må leie. Men alle må få vere med. 

Klapping er slik. Perkussiv deltaking. Allsong er slik. Røyster som blandast til eitt, eller til ein harmoni. Kroppsrørsler. Kyrkje og liturgi har mykje slikt i sine tradisjonar. Reise seg opp, setje seg, gå fram og tenne ljos, gå og ete brød og vin, svar og gjensvar, felles prosesjonar. 

Eg funderer på det. Ein har det i djupare bygdetradisjonar også. Ulike typar av gamaldans, som på ulikt vis har djupare røter. Eller dersom ein spelar livat musikk, og det er dans eller berre rørsler til musikken. Skodespel og dramastykke o. a. 

lørdag 5. juni 2021

 Han kalla han: Link. 



 


God stemning med Bandak band, det er målet. Og så lærer vi litt og litt for kvar konsert.

Mange interessante innspel på Rui-dagen. Aller mest interessant å høyre på A Vinje fortelje om "livet i gamle dagar" på gardar i Vinje. 

fredag 4. juni 2021

 Ek-stasis er gresk og tyder "ut av ro, ut av stillstand". Eg tenker ein del på dette når eg freistar å forstå Vassendgutane sin musikk, og sin appell. Dei er veldig flinke musikarar. Oftast likandes folk. Reale mannfolk som på mange vis er "på plass". Jakt, familie, bil, arbeid og fest. Det er bra ting. Det er mykje som stemmer. Det var dette med festen eg funderer på. Då går det mykje i alkohol - og kvifor gjer det det? Må ein vere rusa på alkohol for at festen skal fungere? 

Kanskje 50-70% av songane handlar om det. Ned på Kiwi og handle sixpack. Polakkar som arbeider og drikk brennevin. Til sengs med ei eldre dame og drikke pils. På barbesøk i byen, heile tida. Ein øl på fest vart plutseleg til ti. Bryggje sitt eige øl heime. På hytta mi kan eg reise og drikke. (Alt dette er tema ulike songar, på ein og same konsert). 

Alkohol gjer at ein kan sleppe hemningar, slappe av, ha meir kroppskontakt, meir dans, meir kontakt med kjensler, meir fest-stemning. Dei kallar seg "gutar". Det peikar mot det barnlege, mot leik, mot å vere "laus" i kroppen, fri til sinns. Det er meininga med fest. Fest er ein viktig del av meininga med livet.

Det er også ein haug med negative verknader med alkohol. Nokre svært negative. Men rus er ein del av den vi er, som menneske, og også som dyr og planter. Det er ein funksjon i vårt indre. Sjølv toler eg ikkje noko særleg meir alkohol i livet, eg rusa meg feil i årevis som barn. No rusar eg meg m. a. på venskap, skog og natur, musikk, praktisk arbeid. Få biverknader ved det, om nokon.

mandag 31. mai 2021

Da folk tidlig på 1900-tallet mistet eller forkastet metafysiske koordinater, oppstod, på den ene side, positivistisk vitenskapsdyrkning, på den annen, livsfilosofisk kroppsdyrkning. Nedbyggingen av metafysikken sammenfalt med oppbyggingen av fysisk fostring; filosofiske systemer nedmontertes på samme tid som stadionene ble reist (Ør, 62). 

 E Varden refererer JI Sørbø. Her er ein viktig nykjel. Eg har ofte undra meg over sportsinteressa i Noreg. Etter kvart har eg skjøna. Sporten har vorte ei slags meining som har fylt inn der kristendom/metafysikk el. l. gjekk bort. Ein slags overføring av intensiteten i urkyrkjeleg kristendom: "Spring slik at de vinn sigerskransen!" Slike overføringar er det naturlegvis plenty av i eit kristeleg-sekulært samfunn. Men det er interessant. Sport er i alle høve slett ikkje det verste ein kan drive med. Men ein religion eller ei fullstendig livsmeining bør det nok ikkje vere. 

E Varden skriv elles om den mest sentrale tematikken for Noreg nett no, nemleg "olavsarven" og kva retning Noreg som nasjon skal ha. Kan ein tale om eit "nasjonalt kall"? Brennbart stoff, men også eit stoff ein eigentleg ikkje kjem utanom. Ein eller annan kurs vil vi ha, og det gjeld å finne ein god og vis kurs. Og Noreg har vore på "kristningskursen", "Kvitekrist-kursen", "Olavskursen" etc. frå før 1000-talet. 

Store problemstillingar. 

lørdag 29. mai 2021

 Køyring Lauvikvegen i solnedgang. Det var irrgrønt overalt. Magisk. Ein spiritualitet, eit liv, må ha det grøne i seg. Eit kunstverk i naturen - ei bjørk i full blom, eller ei gran med nye skot - er vakrare enn noko kunstverk vi menneske kan lage. (Men, vi kan etterlikne, og bruke vår kreativitet til å utfalde oss)

Når ein startar eit musikalsk prosjekt, aktualiserast kulturelle problemstillingar. Kva skal ein spele? Kva skal ein uttrykke? Kva setting skal ein spele? Kva emosjonell energi? Kva instrument? Kva tradisjon? Kva tekstar? Kva grunnmål? Etc. Like eins: 1 person kan ikkje spele 100 instrument - dog kan 1 person leie andre musikarar.  Men kvar må spele "sitt instrument", som hovudregel. Så samarbeider ein og lagar ein sym-foni. Alt dette krev ein nokonlunde felles kultur. Og der denne kulturen er svak, manglande etc., tek det tid å: kulturere. Dog raskare dersom ein har kjelder å ause frå. (Andre miljø, eigne røynsler, djupare historie og tradisjon mm.)

torsdag 27. mai 2021

 Vi er i eit scenario, og kan ikkje gå ut av det. Vitskapen freistar å finne ein nøytral ståstad å analysere frå. Det er berre mogleg i del-perspektiv. Observatøren er alltid ein kompleks del av det han eller ho observerer. Ute er det vår og snart sumar. Dyr og planter gjer det dei skal. Best er det å bli med i den store straumen. 

onsdag 26. mai 2021

 Ei dame vart 105 år. Ein eg tala med sa: "Ho var nøye med kosthaldet sitt. Kvar morgon var det råkost - gulrot, kålrot, raudbete. Og eit glas kulturmjølk. Grovt brød." Ho gjekk også ein tur kvar dag, sumar som vinter. Ja - ei god dame var det. 



lørdag 22. mai 2021

Bultmann hadde rett i at mykje av det som vart teke som "bokstaveleg skildring av ein ytre røyndom, eller av ytre hendingar i historia" i praksis kunne vere poesi, innlevande visjonar, mytologi o. a. Hans to problem, trur eg, var a) at han heldt seg med ein eksistensiell filosofi som raskt ville vise seg å vere veldig kulturelt bunden og rimeleg snever (d. e. Heidegger, May, Tillich etc.)  Og b) at han heldt seg med ein røyndomsmessig og metafysisk "grunn under føtene" som snart skulle vise seg å vere illusorisk, berre "mytologisk". (Mekanistisk materialisme er bunk som metafysisk røyndomsbilete, sjølv om det er ein modell som pragmatisk sett har mykje for seg). Impulsen var dog naudsynt. Teologi er ikkje berre historisk eksegese, det er i beste fall eit fyrste steg. Bultmanns manglande suksess peikar då meir i retning av at teologisk tolking bør skje innanfor rammer. Av kultur, tradisjon, filosofi, liturgi o. a. Ein kunne seie med Pannenberg at ein må ta omsyn til "heile horisonten". Vel og bra, så langt det rekk, men dette er for protestantisk i tanken. For intellektuelt, for umogleg, for idealistisk. For lite fargar, lukter, skikkar, lydar, menneske, dyr, planter, liturgi, leik etc. (1. trusartikkel i praksis, kunne ein seie). I praksis er dette å vende attende til ein meir "kat-holos" visjon for teologien, men det må likevel skje på ein god del moderne premiss, klokka kan ikkje heilt skruast attende heller. 

onsdag 19. mai 2021

 Ein sunn kultur, eit sunt fellesskap, må også ha innhald, og må ha grenser. Det er vanskeleg for "vår tid" - også vanskeleg i seg sjølv. Det er å håpe, og å arbeide for, at kulturen og fellesskapet er i kontakt med seg sjølve, med naturen, med tradisjonar etc. Likevel. Ein "corollary" her, er at det å ta del i ein kultur og eit fellesskap, også inneber å vere viljug til å oppgje noko av seg sjølv, å la kulturen (eller også "trua") få rom, få sleppe inn. 

Dette er vanskeleg for ein liberal kultur, for der er tanken at sjølvet skal vere verna, avsondra, kontrollert, rasjonelt styrt. Bakgrunnen for dette, er mykje spenningar innad i kristen tru og kultur og tradisjon, som fekk eit sterkt utslag i reformasjonen og etterdønningane, som opna opp for nasjonalstatar sin bruk av militære for å hevde makt og grenser. Eg er usikker på om desse spenningane i det heile kan bli borte, i nokon kultur eller tru. 

I alle fall. Det å opne seg opp, er risikabelt, ein gjer seg sårbar. Ein kan ikkje opne seg opp for alt og alle. Dog, det å stenge hjarta inne, under eit hav av jern, er verre. "Miste seg sjølv" etc. Ein kan opne seg opp for det gode i kulturen, og elske det.